തിരുവനന്തപുരം: ഹരിതകേരളം പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പില് ഡിസംബര് എട്ടു മുതല് ഹരിത നിയമാവലി (ഗ്രീന് പ്രോട്ടോകോള്) നടപ്പാക്കുമെന്ന് വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി. രവീന്ദ്രനാഥ് അറിയിച്ചു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി പതിനൊന്നിന നിര്ദ്ദേശങ്ങള് എല്ലാ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങള്ക്കും ഓഫീസുകള്ക്കും നല്കി.
ആവശ്യത്തിനു മാത്രം ആഹാര സാധനങ്ങള് കൊണ്ടു വരുക. ഒരു വസ്തുവും പാഴാക്കി കളയാതിരിക്കുക. ആഹാരം, കുടിവെളളം എന്നിവ കൊണ്ടു വരുന്നതിന് സ്റ്റയിന്ലെസ് സ്റ്റീല് പാത്രങ്ങള് ശീലമാക്കുക. പ്ലാസ്റ്റിക് ഉള്പ്പെടെയുളള ഡിസ്പോസിബിള് സാധനങ്ങള് കര്ശനമായി ഒഴിവാക്കുക. മാലിന്യത്തെ ജൈവം/അജൈവം/അപകടകരം എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി തരംതിരിച്ച് നിക്ഷേപിക്കുന്നതിന് അതത് സ്കൂള്/കോളേജ്/സര്വകലാശാലാ ക്യാമ്പുകളില് സംവിധാനം ഒരുക്കുക. ജൈവമാലിന്യം കമ്പോസ്റ്റാക്കുന്നതിനു കമ്പോസ്റ്റ് സംവിധാനം സ്കൂള്/കോളേജ്/സര്വകലാശാലാ ക്യാമ്പുകളില് സ്ഥാപിക്കുക, കമ്പോസ്റ്റ് ഉപയോഗിച്ച് ഗ്രോബാഗ്/ചെടിച്ചട്ടി ജൈവപച്ചക്കറി കൃഷിയും നടത്തുക. പ്ലാസ്റ്റിക്, പേപ്പര് ഉള്പ്പെടെയുളള അജൈവ മാലിന്യങ്ങള് വൃത്തിയാക്കി തരംതിരിച്ച് പാഴ്വസ്തു വ്യവാപാരികളെ ഏല്പ്പിക്കുക.
പാഴ്കടലാസുകള് (ചുരുട്ടിക്കളയാതെ) ഓരോ ക്ലാസിലും വൃത്തിയായി സൂക്ഷിച്ച് അവ ഓരോ മാസവും സ്കൂള്/കോളേജ്/സര്വകലാശാലക്യാമ്പുകളില് സ്ഥാപിച്ചിട്ടുളള പൊതുസംഭരണ കേന്ദ്രത്തില് (എം.ആര്.എഫ്) എത്തിക്കുക. ഡിസ്പോസിബിള് വസ്തുക്കള് ഒഴിവാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി മഷി പേനകള് ശീലമാക്കുക. സ്കൂള്/കോളേജ്/ സര്വകലാശാലാ ക്യാമ്പസുകളില് നടക്കുന്ന പൊതു പരിപാടികള്, സ്റ്റാഫ് യോഗങ്ങള് തുടങ്ങി ഭക്ഷണം വിതരണം ചെയ്യുന്ന എല്ലാ സത്കാരങ്ങളിലുമടക്കം പേപ്പര് കപ്പുകള്, പ്ലേറ്റുകള്, വെളള കുപ്പികള്, പ്ലാസ്റ്റിക് കവറുകള് എന്നിവയും ഫ്ളാസ്കുകളും കര്ശനമായി ഒഴിവാക്കുക. ഭക്ഷണവും വെളളവും വീണ്ടും കഴുകി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന പാത്രങ്ങളില് വിളമ്പുക. അപകടകരമായ മാലിന്യത്തിന്റെ ഇനത്തില് വരുന്ന ഇലക്ട്രിക്കല്/ ഇലക്ട്രോണിക്സ് മാലിന്യങ്ങള് വൃത്തിയായി സൂക്ഷിച്ച് വര്ഷാന്ത്യം അവ പുന:ചംക്രമണത്തിനായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യാപാരികളെ കണ്ടെത്തി കൈമാറുക. സ്കൂള്/കോളേജ്/സര്വകലാശാലാ ക്യാമ്പസുകളിലെ പരിപാടികളില് വേദികളില് പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പികള് ഒഴിവാക്കുക, അതിഥികള്ക്ക് ഒരു പൂവോ, പുസ്തകമോ മാത്രം നല്കി സ്വീകരിക്കുക. പ്ലാസ്റ്റിക് കവര് ചെയ്ത പൂക്കളും ഫ്ളക്സും പൂര്ണമായി ഒഴിവാക്കുക. സ്കൂള്/കോളേജ്/സര്വകലാശാലാ ക്യാമ്പസുകളിലെ എല്ലാ അധ്യാപകര്ക്കും ക്ലാസ് ലീഡര്മാര്ക്കും മാലിന്യ പരിപാലനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശേഷി വികസന ക്ലാസ് ശുചിത്വമിഷന് റിസോഴ്സ് പേഴ്സണ് മുഖേന നല്കുക, ഗ്രീന് പ്രോട്ടോകോള് മോണിറ്ററിംഗ് ടീമിനെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് ഓരോ മാസവും മോണിറ്ററിംഗ് നടത്തുക എന്നിവയാണ് നിര്ദ്ദേശങ്ങള്.
